Yeme Bozuklukları
Yazan: Psk. İpek Şensu - 25.12.2016


Ergenlik, bireyin kendiyle en çok uğraştığı ve görüntüsüyle ilgili en kaygılı olduğu dönemdir. Kişi kendini çevresindeki arkadaşlarıyla ya da televizyonda gördüğü kişilerle karşılaştırır ve beğenmediği özellikleri hakkında dertlenir.

Sarışınlar esmer olmak, kahverengi gözlü kızlar lens takmak ve mavi/yeşil gözlere sahip olmak, şişmanlar zayıflamak isterler. Onları sürekli, kolaylıkla yargılayan yaşıtlarıyla çevrelendiklerinden, sahip oldukları bedenden mutsuz olmaları çok doğaldır.

Yeme bozuklukları biyolojik ya da psikolojik sebeplerden ortaya çıkabilir. Nedeninin iyi araştırılıp tedavisinin ona göre yapılması gerekir. Depresyon, düşük benlik saygısı, stres, değersizlik gibi psikolojik sebepleri vardır.

En yaygın görülen yeme bozuklukları aşağıdaki gibidir:
 
Anoreksiya Nervoza
Anoreksiya Nervoza, zayıf bir vücuda sahip olma isteği sonucunda, sağlıksız ve katı diyetler yapmak ve hızla kilo vermektir. Kişinin beden algısı bozulur, genellikle 14-24 yaş arasında ortaya çıkar. Kişi genelde, yediklerine anormal bir şekilde dikkat eder, aşırı spor yapar ve kilo alacağı konusunda anormal endişe duyar. Genellikle yediklerini çeşitli yollarla (kusma, müsil) çıkarmaya çalışır.

Anoreksiya Nervoza'nın diğer belirtileri, menstrüasyonun kesilmesi, metabolizmanın yavaşlaması, nabzın ve kan basıncının düşmesi, kollarda ve bacaklarda soğukluktur.

Anoreksiya Nervoza hastalığına sahip kişiler, aşırı zayıf kişilerdir. Görüntülerinde anormallik vardır, ancak onlar kendilerini yine de şişman görürler.

Bulimia Nervoza
Bu kişiler de kilo almaya karşı hassasiyet gösterirler. Daha öncesinde bir obezite geçmişleri olabilir. Bu kişiler, tıkınırcasına yemek yeme davranışı ve ardından da yediklerini çıkarma davranışı gösterirler. Bu davranışlarının normal olmadığını bilirler, bu davranışlarından dolayı utanç duyarlar, ancak yeme dürtüsüne engel olamazlar.

Diğer tanı kriterleri, mide genişlemesi, yemek borusu zedelenmesi, karın ağrıları, dişlerin aşınmasıdır.

Bulimia hastalığına sahip kişiler, normal ya da hafif kiloludurlar. Görünüşlerinde bir anormallik yoktur.

Bu kişiler ayrıca, kaygılı düzeyleri yüksek ve kişiler arası ilişkilerinde zorluk yaşayan kişilerdir.

Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu
Tıkınırcasına yeme bozukluğu, hastanın kontrolünü kaybetmesi sonucunda aşırı miktarda gıda alımıdır. Hastalar bu “yeme atakları” geldiğinde kendilerini kontrol edemez, normalden daha hızlı yerler. Yediklerinin miktarının normal olmadığını ve yeme atakları sırasında normal davranmadıklarını bildiklerinden, bu kişiler yalnız yemek yemeyi tercih eder ve atak geçtikten sonra pişman olurlar.

Bulimiya Nervoza'dan farkları, bu hastalar yediklerini çıkarmaya çalışmazlar. Bu sebepten, obez ya da obezite sınırında kişiler haline gelirler. 

Obezite
Obezite'nin çeşitli tanımlamaları vardır: Vücutta sağlığı kötü yönde etkileyecek düzeyde yağ birikimi. (Dünya Sağlık Örgütü 1997)

Şişmanlık, karmaşık, çok nedenli ve süreğen olan ve kalıtım ile çevre şartlarının etkileşiminden oluşan bir hastalıktır. (ABD Ulusal Kalp Akciğer ve Kan enstitüsü)

Şişmanlığın kişinin sağlığını tehdit edecek ve yaşam süresini etkileyecek boyutta olması. (Avrupa Laparoskopik Cerrahi Derneği)

Obezite'nin sebepleri arasında fiziksel aktivitenin azlığı olduğu gibi, hormonal ve metabolik etmenler, genetik etmenler ve patolojik problemler de olduğundan, sebebin çok iyi teşhis edilip tedavi yönteminin ona uygun olarak yapılması gerekir.

Obezite, yalnızca şişman olmak, hareketlerde kısıtlama, nefes darlığı gibi şikayetler getirmez. Çok daha önemli sorunlar doğurabilir. İnsülin direnci, Tip 2 diyabet, hipertansiyon, koroner arter hastalığı, karaciğer yağlanması bu sorunlardan sadece bir kaçıdır.


Kaynaklar: 
https://www.durupsikolojimerkezi.com/ergenlik-donemi-yeme-bozukluklari
http://www.antalyapsikiyatrist.com/ergen-terapisi/ergenlerde-yeme-bozukluklari
http://cocuklaringelisimi.com/2014/02/10/ergenlikte-anorkesiya-bulimia/