Yazan: Dr. Sibel Şensu – 20 Haziran 2017

Ergenleri etkileyebilecek birçok ortopedik sorun vardır. Bunlardan bazıları kalıtımsal ve doğuştan gelen hastalıklardır. Bazıları ise zaman içinde ortaya çıkar ve tedavisi mümkündür. Ortopedik hastalıklardan biri olan skolyoz hastalığı hakkındaki farkındalığın artırılması amacıyla ABD başta olmak üzere dünyanın bazı ülkelerinde Haziran ayı “Skolyoz Farkındalık Ayı” olarak ilan edildi ve bu ay içinde skolyozu tanıtan etkinliklere ağırlık verildi. Biz de Süper Ergen olarak, gençlerde sık görülen bu ortopedik sorun hakkında kısa bilgiler paylaşmak istiyoruz.

Skolyoz nedir?

Omurganın S veya C şeklinde eğrilmesine skolyoz denir. Bunun için genellikle omurganın en az %10 eğrilmiş olması gereklidir.  Hastaların çoğunda (%80’inde) neden ortaya çıktığı bilinmemektedir ve normal sağlıklı bir çocukta zamanla, fark edilmeden başlayarak iskelet gelişimiyle birlikte ilerlemektedir. Bazen travma, enfeksiyon veya tümör nedeniyle oluşmuş olabilir.

Skolyozun erkenden tanınması ve tedavisi yoluna gidilmesi zaman içinde doğabilecek kalıcı vücut bozukluklarının önlenmesini sağlayabilir. Bu nedenle okullarda yapılacak taramalar gibi bazı yöntemler önerilmiş ve hatta Amerika’da bazı eyaletlerde, skolyoz okul taraması yasalarla zorunlu kılınmıştır.

Dünya genelinde yapılan okul taramalarında her 1000 çocuktan 2 ya da 100 çocuktan 3’ü gibi geniş bir yelpazede skolyoz saptanmıştır.

Ülkemizde 12-14 yaş arası çocuklarda okul taraması yoluyla yapılan bir araştırmada da 1000 çocuktan 48’inde skolyoz bulunmuştur. Bu araştırmada, 1000 kızdan 77’sinde, buna karşın 1000 erkekten 20’sinde skolyoz bulunmuştur, yani kızlarda erkeklere göre çok daha sık görülmüştür. Bu, dünyada da böyledir.

Skolyozu olan bir çocuğu nasıl tanırız?

Skolyozu olan ergenlerde şu belirtiler dikkati çekebilir:

  • Omuzlardan birinin daha düşük olması
  • Başın orta hatta durmaması
  • Kalça yüksekliğinin veya pozisyonunun diğerinden farklı olması
  • Kürek kemiklerinin aynı hizada durmaması
  • Ayakta dururken kolların birbirinden farklı şekilde aşağı uzanması

Bunları fark ettiğimizde hemen bir ortopedi uzmanına başvurmalıyız.

Skolyoz nasıl sıkıntılara yol açar?

Skolyozu olan çocukların çoğu sırt ağrısı çekerler. Neredeyse dört çocuktan birinde ilk şikayet budur. Elbette önce bir film çekilerek omurganın durumuna bakılır. Böyle bir çocukta kapsamlı nörolojik muayene yapılması gerekir. Kollarda, bacaklarda zayıflık, duyularda azalma, denge ve duruş bozukları var olup olmadığına bakılır. Daha ileri durumlarda idrar ve dışkı kaçırma gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Hatta kalp ve akciğer sorunları görülebilir.

Skolyoz nasıl tedavi edilir?

Skolyozun erkenden tanınması ve tedavi edilmesi çok önemlidir. Tedavide fizyoterapi ve egzersiz verilir. Biraz daha ileri bir olgu ise gövde ortezi diye adlandırılan, kişiye özel korselere gerek olabilir. Daha ileri olgularda ise ameliyat gerekli görülmektedir.

Sonuçta skolyoz, tedavisi mümkün ama tedavi edilmezse ilerleyen bir hastalıktır. Skolyoz hastalığının farkında olmak, çocuğumuzun omurgasını gözlemlemek çok önemli olduğu gibi, okul taramaları da çok yararlı bir yaklaşımdır.

Kaynaklar:

– İBİŞOĞLU Y  ve ark. Türk Fiz Tıp Rehab Derg 2012;58:109-13.

– Janicki JA, Alman B. Pediatr Child Health 2007; 12(9): 771-776.

Yasal Uyarı: Her hakkı www.superergen.com’a ait olan özgün içerik, Fikir ve Sanat Eserleri ve Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır. http://www.superergen.com adresine çalışır durumda link verilerek alıntı yapılabilir.